Inwestycje globalne procentują lokalnie. Jak ekspansja zagraniczna wzmacnia pozycję gospodarczą Polski?

Polskie firmy z powodzeniem podbiły europejskie rynki poprzez eksport. Teraz są gotowe na kolejny, kluczowy krok: aktywne inwestycje kapitałowe za granicą. Piotr Dmuchowski, prezes PFR TFI, podkreślił tę rynkową transformację podczas niedawnej debaty „Inwestycje globalne procentują lokalnie: ekspansja polskich firm wzmacnia bezpieczeństwo państwa i pozycję Polski na świecie”, która 30 marca 2026 r. odbyła się w Centrum Prasowym PAP. 

Debata zgromadziła ekspertów branżowych, którzy dyskutowali o tym, jak rosnąca aktywność inwestycyjna polskich firm za granicą staje się kluczowym czynnikiem budującym potencjał gospodarczy kraju oraz jego bezpieczeństwo. Paneliści zgodzili się, że ekspansja poza granice kraju zwiększa odporność gospodarczą, zabezpiecza łańcuchy dostaw i sprzyja krajowym innowacjom.

Stan należności z tytułu polskich inwestycji bezpośrednich na rynkach zagranicznych wynosił na koniec 2024 r. prawie 165 mld zł. To wzrost o 7,1 mld zł względem roku poprzedniego i kolejny rekordowy wynik. Dane z raportu „Globalne horyzonty polskich inwestycji. Atrakcyjne okazje inwestycyjne w warunkach niepewności” potwierdzają rosnące ambicje ekspansyjne rodzimych firm oraz ich coraz silniejszą pozycję w globalnej gospodarce.

Nowe kierunki ekspansji

Podczas panelu Piotr Dmuchowski zwrócił uwagę na naturalną ewolucję rodzimego biznesu. Po sukcesach na rynkach europejskich coraz częściej decydują się na obecność kapitałową za granicą. Ta gotowość do ekspansji znajduje odzwierciedlenie w ostatnich działaniach Funduszu Ekspansji Zagranicznej, którym zarządza PFR TFI. Fundusz odnotowuje obecnie duży wzrost liczby, jakości i skali projektów inwestycyjnych. Ten rozwój obejmuje teraz również branże, które wcześniej nie rozważały inwestowania poza granicami Polski.

Polskie firmy podbiły rynki europejskie swoimi produktami, urosły, stały się naprawdę konkurencyjne. Ale w pewnym momencie dalszy rozwój wymaga obecności kapitałowej za granicą. Fundusz Ekspansji Zagranicznej notuje duży wzrost liczby, jakości i skali projektów, także w branżach, które wcześniej nie myślały o inwestowaniu poza Polską – mówił prezes PFR TFI.

Wśród najbardziej perspektywicznych kierunków inwestycji wymienił Stany Zjednoczone, które są postrzegane przez polskie firmy jako jeden z najbardziej obiecujących kierunków do inwestowania. Potwierdzają to projekty Funduszu Ekspansji Zagranicznej, realizowane m.in. z firmą VIGO Photonics (nabycie aktywów InfraRed Associates na Florydzie) oraz z SECO/WARWICK (udzielenie finansowania spółce zależnej Retech w Buffalo). Do istotnych kierunków ekspansji zaliczył również Niemcy, Czechy, kraje skandynawskie, Półwysep Iberyjski, Francję oraz rynki azjatyckie. Coraz większe zainteresowanie budzą także Brazylia, Afryka i Bliski Wschód. 

Strategiczne znaczenie energii i surowców

Szczególne znaczenie inwestycji zagranicznych widać w sektorach strategicznych, zwłaszcza energetyce i surowcach. Karol Wolff, p.o. dyrektora wykonawczego ds. strategii i innowacji ORLEN podkreślił, że obecna strategia Grupy Orlen zakłada inwestycje rzędu 350–380 mld zł, również poza granicami Polski.

Kluczowym celem jest wzmacnianie bezpieczeństwa energetycznego oraz zabezpieczenie łańcuchów dostaw. Przykładem są projekty wydobywcze ropy i gazu realizowane m.in. w Norwegii, Pakistanie i Kanadzie oraz projekty poszukiwawcze w Libii, która stopniowo wraca na globalne rynki surowcowe. Strategia firmy zakłada równowagę między bezpieczeństwem dostaw, dekarbonizacją i utrzymaniem dostępnych cen paliw.

Biznes jako element dyplomacji

Zagraniczne inwestycje firm stają się również narzędziem dyplomacji gospodarczej i budowania wizerunku Polski. Były ambasador RP Jerzy Marek Nowakowski ocenił, że aby polskie firmy mogły skutecznie konkurować na globalnych rynkach, potrzebują wsparcia administracji.

Piotr Dmuchowski dodał, że kluczowym czynnikiem dalszego rozwoju jest budowanie synergii pomiędzy sektorem publicznym i prywatnym. Integracja kapitału oraz współpraca w formule TeamPoland  umożliwiają zwiększenie skali projektów, a także wzmacniają rolę biznesu jako istotnego elementu dyplomacji gospodarczej.

Co więcej, dzięki wspólnym działaniom polskie firmy zyskują możliwość skalowania działalności na rynkach dotychczas uznawanych za trudne, takich jak Ukraina. Przykładem jest inwestycja firmy EUVIC, zrealizowana mimo trwającego konfliktu zbrojnego, która była możliwa dzięki finansowaniu z Funduszu Ekspansji Zagranicznej oraz zabezpieczeniu transakcji przez KUKE.

Słowem podsumowania

Dyskusja zakończyła się konkluzją: przejście od prostych modeli eksportowych do aktywnej, globalnej ekspansji kapitałowej umożliwi Polsce zbudowanie silniejszej pozycji na światowych rynkach. Dzięki rozszerzaniu działalności i pozyskiwaniu aktywów za granicą, polskie firmy napędzają własny rozwój, jednocześnie aktywnie budując bezpieczeństwo gospodarcze i pozycję naszego kraju.